Wstęp
Partia Socjalistów Republiki Mołdawii (PSRM) jest jednym z kluczowych ugrupowań politycznych w Mołdawii, które odgrywa znaczącą rolę w kształtowaniu mołdawskiej sceny politycznej. Została założona w 1997 roku jako kontynuacja tradycji socjalistycznych w kraju, a jej historia jest pełna wyzwań i transformacji. Partia ta, z silnymi prorosyjskimi i antyunijnymi poglądami, stała się głosem dla wielu mołdawskich obywateli, którzy pragną powrotu do korzeni socjalizmu oraz silniejszej tożsamości narodowej. W niniejszym artykule przyjrzymy się bliżej historii PSRM, jej poglądom oraz wpływowi na mołdawską politykę.
Historia partii
Partia Socjalistów Republiki Mołdawii została założona 29 czerwca 1997 roku w Kiszyniowie przez byłych członków Socjalistycznej Partii Mołdawii. Na Kongresie Założycielskim wybrano dwoje współprzewodniczących: Veronicę Abramciuc i Eduarda Smirnova. W początkowych latach działalności partia nie osiągała znaczących sukcesów wyborczych. W wyborach parlamentarnych w 1998 roku zdobyła jedynie 0,59% głosów, co uniemożliwiło jej wejście do parlamentu.
W kolejnych latach PSRM podejmowała próby zawiązania współpracy z innymi ugrupowaniami politycznymi. W 2001 roku stworzyła blok wyborczy „Jedność” z Republikańską Partią Mołdawii, jednak nie przyniosło to oczekiwanego rezultatu – zdobyli zaledwie 0,46% głosów. W 2006 roku partia połączyła siły z Socjalistyczną Partią Mołdawii w ramach bloku „Ojczyzna”, który uzyskał 4,9%, lecz również nie umożliwiło to dostania się do parlamentu.
Przełomowym momentem dla PSRM był rok 2009, kiedy to partia startowała na liście Partii Komunistów Republiki Mołdawii i zdobyła trzy miejsca w parlamencie, w tym jedno dla przewodniczącej Veroniki Abramciuc. W 2011 roku Igor Dodon, były członek PKRM, został nowym przewodniczącym PSRM, co przyczyniło się do dalszego wzrostu znaczenia partii w mołdawskim parlamencie.
Poglądy i ideologia
Partia Socjalistów Republiki Mołdawii prezentuje poglądy, które można określić jako antynatowskie, antyunijne oraz prorosyjskie. Członkowie partii często wyrażają tęsknotę za czasami Związku Radzieckiego oraz dążą do promowania mołdawskiej tożsamości narodowej. PSRM opowiada się za suwerennością Mołdawii i sprzeciwia się wszelkim próbom integracji z Unią Europejską czy NATO.
Kwestie społeczne są również istotnym elementem programu partii. PSRM zdecydowanie sprzeciwia się przyznaniu praw osobom LGBT w Mołdawii i współpracuje z różnymi ruchami nacjonalistycznymi oraz religijnymi w celu przeciwdziałania ich wpływom. Partia domaga się nazywania języka mołdawskiego jako „mołdawskiego”, co jest elementem szerszej debaty o tożsamości narodowej.
W 2012 roku partia zaproponowała pomysł federalizacji kraju jako sposób na rozwiązanie konfliktów związanych z Naddniestrzem. Jednakże pomysł ten został odrzucony przez centroprawicowy rząd, co pokazuje napięcia między różnymi siłami politycznymi w kraju.
Przewodniczący partii
Na przestrzeni lat przewodnictwo PSRM zmieniało się wielokrotnie. Początkowo funkcję współprzewodniczących pełnili Eduard Smirnov oraz Veronica Abramciuc (1997–2005). Po niej przewodniczącą została Veronica Abramciuc (2005–2011), a następnie Igor Dodon (2011–2016). Po wyborach prezydenckich w 2016 roku lider partii Igor Dodon ustąpił ze stanowiska na rzecz Zinaidy Greceanîi (2016–2020), aby powrócić na nie po przegranej w wyborach prezydenckich w 2020 roku.
Poparcie społeczne i wyniki wyborcze
Partia Socjalistów Republiki Mołdawii przez wiele lat borykała się z problemami uzyskiwania poparcia społecznego i dostępu do parlamentu. W wyborach parlamentarnych w 1998 i 2001 roku nie udało jej się zdobyć wystarczającej liczby głosów, aby wejść do Zgromadzenia Parlamentarnego. Dopiero w 2005 roku sytuacja zaczęła się zmieniać; PSRM uzyskała około 4,97% głosów w ramach Bloku Wyborczego Ojczyzna, jednak nie przekroczyła progu wyborczego wynoszącego 6%.
W kolejnych latach partia zaczęła odzyskiwać wpływy polityczne. W wyborach parlamentarnych w 2009 roku po raz pierwszy udało jej się zdobyć miejsca w parlamencie dzięki współpracy z Partią Komunistów Republiki Mołdawii. Wybory prezydenckie w 2016 roku były także ważnym momentem dla PSRM, gdyż Igor Dodon został wybrany na prezydenta Mołdawii, co znacznie zwiększyło prestiż i wpływy partii.
Zakończenie
Partia Socjalistów Republiki Mołdawii odgrywa ważną rolę na mołdawskiej scenie politycznej jako reprezentantka lewicowych poglądów oraz prorosyjskich aspiracji. Jej historia świadczy o trudnych początkach oraz stopniowym wzroście wpływów politycznych. Mimo licznych przeciwności losu, PSRM udało się zdobyć miejsce w parlamencie oraz objąć najwyższe stanowisko państwowe przez swojego lidera Igora Dodona. Poglądy partii są często kontrowersyjne i budzą liczne dyskusje społeczne, a jej przyszłość będzie zależała od umiejętności adaptacji do zmienia
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).